mercoledì 12 ottobre 2016

Isidori Hispalensis Versus

Biblioteca - Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial

I TITVLVS BIBLIOTHECAE.

Permultos libros gestant haec scrinia nostra,
Qui cupis ecce lege si tua uota libent.
Tolle hic segnitiem, pone fastidia mentis.
Crede mihi frater, doctior inde redis.
An dicis forte: quid iam mihi ista necesse est?
Quod meditem studii nil superesse mihi,
Explicui historias et percurri omnia legis.
Vere hoc si dicis iam nihil ipse sapis.

II <FLORILEGIA ET GRAMMATICA>.

Sunt hic plura sacra sunt hic mundi alia plura,
Ex his si qua placent carmina tolle, lege.
Prata uides plena spinis et copia floris,
Si non uis spinas sumere sume rosas.

III <DE SACRIS SCRIPTURIS>.

Hic geminae radiant ueneranda uolumina legis,
Condita sunt pariter hic noua cum ueteri.

IV ORIGENES.

Ille ego Origenes doctor uerissimus olim
Quem primum fidei Graecia clara dedit,
Celsus eram meritis et clarus copia fandi,
Praeruptus subito lingua nocente rui.
Condere si credis studui tot milia libros
Quot legio missos ducit in arma uiros.
Nulla meos umquam tetigit blasphemia sensus,
Sed uigil et prudens tutus ab hoste fui.
Sola mihi casum Periarchon dicta dederunt,
His me coniectum impia tela premunt.

V HILARIVS.

Gallia me genitum Pictauis ore tonanti
Doctorem Hilarium misit alumna suum.

VI AMBROSIVS.

Ambrosius doctor signis insignis et hymnis
Enitet hic titulis enitet eloquiis.

VII AVGVSTINVS.

Mentitur qui te totum legisse fatetur,
Aut quis cuncta tua lector habere potest?
Namque uoluminibus mille Augustine refulges
Testantur libri quod loquor ipse tui.
Quamuis multorum placeat prudentia libris
     Si Augustinus adest sufficit ipse tibi.

VIII HIERONYMVS.

Hieronyme interpres uariis doctissime linguis,
Te Bethlem celebrat te totus personat orbis,
Te quoque nostra tuis promet bibliotheca libris.

IX IOHANNES CHRYSOSTOMVS.

Nomine Iohannes Chrysostomus inde uocatus,
Aurea quod nostrum lingua coruscet opus.
Constantinopolis me praeceptore refulget
Et celebror libris doctor ubique meis.
Composui mores uirtutum praemia dixi
Et docui miseros crimine flere reos.

X CYPRIANVS.

Clarior eloquio cunctis Cypriane refulges,
Tu modo doctor eras tu modo martyr ades.

XI PRVDENTIVS AVITVS IVVENCVS SEDVLIVS.

Si Maro si Flaccus si Naso et Persius horret
Lucanus si te Papiniusque tedet,
Pareat eximio dulcis Prudentius ore
Carminibus uariis nobilis ille satis.
Perlege facundi studiosum carmen Auiti
Ecce Iuuencus adest Seduliusque tibi,
Ambo lingua pares florentes uersibus ambo
Fonte euangelico pocula larga ferunt.
Desine gentilibus ergo inseruire poetis,
Dum bona tanta potes quid tibi Calliroen?

XII EVSEBIVS OROSIVS.

Historias rerum et transacti tempora saecli
Condita membranis haec simul arca gerit.

XIII GREGORIVS.

Quantum Augustino clares tu Hippone magistro
Tantum Roma suo praesule Gregorio.

XIV LEANDER.

Non satis antiquis doctoribus impar haberis
Leander uates hoc tua dicta docent.

XV THEODOSIVS PAVLVS GAIVS.

Conditur hic iuris series amplissima legum
Veridico Latium quae regit ore forum.

XVI COSMAS DAMIANVS HIPPOCRATES GAL[I]ENVS.

Quos claros orbe celebrat medicina magistros
Hos praesens pictos signat imago uiros.

XVII <DE MEDICIS AEGROTIS QVE>.

Sunt medico dona quamdiu quisque laborat;
Aeger iam surgit, nulla lagoena uenit.
Quod debes medico redde aeger ne mala rursus
Occurrant, currit denuo nemo tibi.

XVIII ITEM.

Pauperis attende medice censum atque potentis,
Dispar condicio dispari habenda modo est.
Si fuerit diues sit iusta occasio lucri,
Si pauper merces sufficit una tibi.

XIX TITVLVS PIGMENTARII.

Quidquid Arabs aris, quidquid fert Indus odoris,
Quidquid et Ionii peruehit unda maris:
Cinnamomum, myrram, folium, casiamque nitentem,
Balsama, tus, calamum, Coryciumque crocum.
Haec possunt magnorum pigmentaria regum
Et domus inmensis proflua diuitiis.
Nos uiles fruimur pratorum germinis herbas,
Quas humiles ualles et iuga celsa ferunt.
Ergo sacri Hesperidum montes et rura ualete,
Nam multis curis munera uestra ualent.

XX.

Hic odorata iacent hic spirant cinnama tura,
Quaeque serunt Seres quaeque Sabaea feret

XXI.

Vnguenti genera dum sint gratissima plura
Nil nardo et stacte suauius esse potest.

XXII.

Vnguenti genera dum constent florida plura
Nil rosa uel uiolis gratius esse potest.
Cedet telinus cedet amaracinus illis,
Cedet et his cyprus qui regione uenit.

XXIII.

Vnguenta hic cernis uaria quae Graecia misit
Plurima Hesperia de regione sumus.

XXIV.

Vascula concreta fragili de puluere creatae
Pigmenta gerimus pocula nulla damus.

XXV TITVLVS SCRIPTORII.

Qui calamo certare nouit cum mortua pelle
Si placet huc ueniat hic sua bella gerat.

XXVI.

Qui uagus hic fuerit media librarius hora
suspensus binis ferietur terga flagellis.

XXVII.

Si plus bis terque quaterque † ………..
……………………. † fieri quod uult
Scriba magis nosset eo oportet amice <˘-x>
Si sapis et sentis hoc tibi dico tace;
Non patitur quemquam coram se scriba loquentem.
Non est hic quod agas garrule, perge foras!

CCSL 113A, 211-235.